Ameazada unha planta en perigo e dificultada a migración de aves limícolas pola mala xestión das augas da lagoa de Baldaio.


Este foi o aspecto da lagoa incluso coa marea baixa polo menos as fins de semana deste verán. Supoñemos que todo seguirá igual nos próximos meses. En marzo dragábase a lagoa e xa en maio as comportas estaban a punto despois da obra que executou Costas en virtude dunha concesión de Costas e a Consellería á asociación de mariscadoras, sen escoitar a ecoloxistas nin atender a criterio ambiental ningún. Logo dunha reparación, comezaron a funcionar e foi en xuño cando vimos que o nivel da lagoa se mantiña ao nivel que vedes, presuntamente por razóns de vixilancia, as fins de semana. Despois de moitas xestións nas administracións e conversas con representantes das asociacións que figuran máis abaixo, o Grupo Naturalista Hábitat enviou aos medios a seguinte nota de prensa conxunta que saíu publicada o 3 de setembro:







A lagoa costeira de Baldaio (Carballo) é a que presenta a comunicación co mar máis fluída de Galicia, polo que está completamente sometida ás oscilacións das mareas. Isto determina unha fauna case propia dun esteiro máis que dunha lagoa, pero coa diferenza de ofrecer unha superficie intermareal inmensa concentrada arredor da lagoa, que é toda a chaira lamacenta que descobre a marea baixa. Este ecosistema, ademais de estar protexido pola Directiva Hábitats, é vital para a alimentación de aves limícolas protexidas coma a píldora cincenta (Pluvialis squatarola), o pilro gordo (Calidris canutus) e o mazarico rubio (Limosa lapponica), entre decenas de especies. Citamos estes tres exemplos porque xa sufriran claras consecuencias durante a explotación de áridos nas lagoas na década dos setenta. Despois desta desfeita gañouse a lagoa para os mariscadores e tomouse conciencia da ameaza que sufrían os seus valiosos ecosistemas, polo que se declarou lugar de interese comunitario en 1999 e zona de especial protección para aves no ano 2003 dentro da Rede Natura 2000. Naquel momento a explotación de baixa intensidade era compatible coa conservación, é dicir, tratábase dunha explotación sostible. Hai que destacar ademais que a Directiva Hábitats (92/43/CEE) protexe os catro ecosistemas afectados polo anegamento, entre eles os pasteiros salinos onde vive a planta Limonium dodartii, especie endémica do litoral occidental europeo considerada en perigo crítico de extinción.



Durante o mes de xuño a Demarcación de Costas rematou a instalación dunhas comportas para a “rexeneración ambiental” da lagoa e cedíallas á confraría de mariscadores para a súa xestión. A confraría, como é lóxico, aplicou criterios unicamente de explotación (vixilancia da extracción, produción de bivalvos co mar a un nivel case constante). A Consellería de Medio Ambiente e Desenvolvemento Sostible, pola súa banda, convocaba concurso para un proxecto de explotación sostible no Lugar de Interese Comunitario mentres todo isto sucedía co seu consentimento.

O pasado mes de xullo o Grupo Naturalista Hábitat en contacto coa administración solicitou a apertura cautelar das comportas, a cal recoñeceulle que era unha proposta correcta, pero entraba en conflito coa cesión da xestión das comportas do espazo protexido aos mariscadores.

O Grupo Naturalista Hábitat, a Sociedade Galega de Ornitoloxía (SGO), a Federación Ecoloxista Galega (FEG) e a Sociedad Española de Ornitología (SEO/BirdLife) presentaron os correspondentes escritos para recibir unha explicación oficial. Agora mesmo a situación está ben clara: a demarcación e a consellería incumpren as normativas europeas.

Agora mesmo a situación está ben clara: a demarcación e a consellería incumpren as normativas europeas. A conservación da lagoa costeira de Baldaio pasa polo mantemento da dinámica de mareas. O delega-la xestión do espazo protexido aos que se benefician da súa modificación é, ademais de insostible, ilegal.

Actualmente as prontas contestacións oficiais remiten a un non tan pronto plan de sostibilidade da lagoa (en fase de concurso). Da calidade deste plan depende a conservación do espazo. A explotación dos recursos da lagoa debe producirse, pero con limitacións, pois a conservación dos seus valiosos ecosistemas depende delas. De momento confiamos en que as administracións competentes executarán un plan de sostibilidade no presente ano, o que suavizaría, pero non xustificaría, o erro cometido coa concesión das comportas. De tódolos xeitos, estamos xa preparando os informes necesarios para a conservación de avifauna e flora ameazada no espazo.


Por desgraza hai máis ameazas sobre o espazo, xa que non se habitualmente transitan vehículos e cabalos polas dunas, fanse actividades acuáticas que molestan ás aves,... Todas estas actividades están prohibidas, polo que che pedimos a túa colaboración para que avises ti mesmo/a ao SEPRONA ou a nós para tramitármo-la correspondente denuncia.

No hay comentarios: